Tìm Hiểu Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Thanh Long

Tìm Hiểu Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Thanh Long

Cây thanh long được trồng nhiều ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Long An, Tiền Giang… của nước ta. Đây là loài cây mang lại lợi ích kinh tế cao cho người dân địa phương. Hơn nữa, loài cây này khá dễ trồng và chăm sóc. Bạn có thể tham khảo những thông tin trong bài viết dưới đây để hiểu hơn về cây thanh long, quy trình trồng thanh long và chăm sóc loài cây kinh tế này.

1. Tên khoa học cây thanh long

Thanh long (thực vật) là loại cây họ xương rồng, được trồng chủ yếu để lấy quả, sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện nhiệt đới. Cây thanh long là loài cây bản địa tại Mexico, trước đây được trồng nhiều tại các nước Nam Mỹ và Trung Mỹ. Hiện nay, loài cây này đã được trồng nhiều ở các quốc gia khu vực Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Malaysia; nam Trung Quốc, Đài Loan…

Thanh long có 3 loại miền nam Trung Quốc, Đài Loan và một số khu vực khác.

Quả của thanh long có bốn loại với những tên khoa học khác nhau, cụ thể như sau:

  • Hylocereus undatus thuộc chi Hylocereus: là loại thanh long ruột trắng, vỏ đỏ hoặc hồng.
  • Hylocereus costaricensis hoặc Hylocereus polyrhizus thuộc chi Hylocereus: loại thanh long ruột đỏ, vỏ hồng hoặc đỏ.
  • Hylocereus megalanthus thuộc chi Selenicereus: loại thanh long ruột trắng, vỏ vàng.
  • Hylocereus undatus costaricensis thuộc chi Hylocereus: loại thanh long ruột tím hồng, vỏ hồng hoặc đỏ.

Thanh long có hạt màu đen kích thước và hình dạng gẫn giống hạt vừng hoà lần vào phần ruột. Lớp thịt thanh long được ăn trực tiếp như hoa quả thông thường, có mùi thơm nhẹ, ngọt vừa phải, giàu chất dinh dưỡng cung cấp một lượng nhỏ calo. Quả thanh long có thể được chế biến thành thanh long sấy khô, thanh long sấy dẻo, làm nước ép thanh long, làm rượu. Ngoài ra, hoa thanh long cũng ăn được, có thẻ ngâm và nước giống như uống trà. Các hạt đen trong trái thanh long (trái thăng long) được ăn cùng với thịt ruột nhưng sẽ không tiêu hoá và được bài tiết ra bên ngoài.

2. Thông tin dinh dưỡng cây thanh long

Quả thanh long (còn gọi là quả thăng long) có thành phần dinh dưỡng khá cao, có nhiều công dụng cho sức khoẻ. Một trái thanh long mỗi ngày hay một ly nước ép, sinh tố thanh long sẽ giúp người dùng ngăn ngừa một số bệnh của cơ thể, tăng cường sức đề kháng, hệ miễn dịch. Thông tin dinh dưỡng của trái thanh long có sự khác nhau nhưng không đáng kể giữa các loại thanh long.

Thành phần axit béo của hai giống thanh long

  Hylocereus costaricensis
(thanh long ruột đỏ)
Hylocereus undatus
(thanh long ruột trắng, vỏ đỏ)
Axit myristic 0,2% 0,3%
Axit palmitic 17,9% 17,1%
Axit stearic 5,49% 4,37%
Axit palmitoleic 0,91% 0,61%
Axit oleic 21,6% 23,8%
Cis-Axit vaccenic 3,14% 2,81%
Axit linoleic 49,6% 50,1%
Axit linolenic 1,2% 0,98%

Về thành phần các chất dinh dưỡng thì trái thanh long có chứa: 83,5% nước, 67,7kcal; 1,1g Protein, 0.57g Chất bo; 11.2g Cacbohydrates; 1.34g Chất xơ; 10.2mg Canxi; 27.5mg Phốt pho; 8.9mg Natri; 38.9mg Magie; 272mg Kali; 3.37mg Sắt; 0.35mg Kẽm; 32.7mg Sorbitol; 6mg Vitamin C (ruột đỏ là 12mg); 1.1g Protid (ruột đỏ là 1.3g). Ngoài ra, trong thanh long còn có một số vi chất khác.

Thanh long ruột đỏ và thanh long ruột trắng vỏ đỏ.
Thanh long ruột đỏ và thanh long ruột trắng vỏ đỏ.

Thanh long có vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, nhuận tràng, thân cây có tác dụng hoạt lạc giải độc. Quả thanh long được dùng để ăn như loại hoa quả giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hoá, ngăn ngừa ung thư. Thân cây thanh long có thể trị bỏng, gãy xương, dinh nhọt bằng cách giã nát đắp lên vết thương hoặc vắt lấy nước bôi và đắp.

>> Tìm hiểu thêm lợi ích của quả thanh long.

3. Phân loại thanh long

Thanh long ruột trắng, vỏ đỏ: Đây là loại thanh long được trồng chủ yếu ở nước ta ở những khu vực có cường độ ánh sáng và thường xuyên. Cây thanh long sinh trưởng và phát triển tốt, ít bị sâu bệnh. Thanh long ruột trắng tên hoa học là Hylocereus thuộc dòng H14 có nguồn gốc bản địa từ Colombia.

Thanh long ruột đỏ, vỏ đỏ (còn gọi là thanh long đỏ): Loại thanh long mới được trồng ở Việt Nam ở một số khu vực như Bình Thuận, Tây Ninh, Tiền Giang. Quả thanh long có vỏ mà đậm tươi sáng, bên trong đỏ nhìn bắt mắt. Thành phần dinh dưỡng của loại này cao hơn thanh long ruột trắng nên khá được ưa chuộng. 100g thanh long ruột đỏ cung cấp 40kcal, 87,6% là nước hỗ trợ dưỡng ẩm cho da, tốt cho tiêu hoá và tim mạch. Thành phần chất xơ nhiều hơn các loại hoa quả khác gồm cả chất xơ bão hoà và không bão hoà. Những chất này có tác dụng làm giảm nguy cơ về chất béo, các chất độc hại… giúp tránh béo phì và mỡ máu.

Thanh long ruột trắng vỏ vàng: giống thanh long có đặc tính và thành phần giống như thanh long ruột trắng. Tuy nhiên, thanh long  có vỏ màu vàng, ác tai thay bằng những cục gù, có gai tù, ruột màu trắng và hạt không đều. Theo các nhà sinh vật học, đây là giống thanh long có nhiều đặc tính hoang dã nhưng đều là các gen quý cho việc nghiên cứu giống thanh long mới.

Thanh long ruột trắng vỏ vàng
Thanh long ruột trắng vỏ vàng

Thanh long ruột tím hồng: có khả năng cho ra hoa quanh năm, trọng lượng trung bình của quả là 350g-400g.

Thanh long tím hồng - hình ảnh quả thanh long.
Thanh long tím hồng.

Thanh long không hạt: là loại thanh long mới được lai ghép, loại này khác với những giống thanh long thông thường đó là phải trồng bằng hạt thanh long.

>> Tìm hiểu thêm: cách làm rượu thanh long

4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây thanh long

Cây thanh long Việt Nam không quá khó trồng và chăm sóc nhưng người nông dân cần làm theo đúng quy trình kỹ thuật để cho năng suất cao nhất. Cây thanh long có thể trồng ở nhiều loại đất với những kỹ thuật khác nhau. Bạn có thể tham khảo một số thông tin dưới đây về cách trồng thanh long nhé:

4.1. Chuẩn bị đất trồng cây thanh long

Đối với những vùng đất cao như Bình Thuận, Đồng Nai, Vũng Tàu thì đất không được màu mỡ, đất xám, đất pha cát, đất núi dễ bị xói món nên cần bón nhiều phân hữu cơ (phân chuồng ủ hoai mục) để cải tạo đất. Đối với vùng đất thấp thì cần phải tôn đất lên trước khi trồng (trồng theo luống, mô). Mô đất cách mặt ruộng khoảng 40cm để tránh ngập nước trong mùa mưa.

Đất cần phải được cày bừa kỹ, phơi nắng, diệt cỏ dại và cải tạo nếu cần thiết trước khi chuyển qua các giai đoạn cắm cọc, xuống trụ, phủ đất và đặt hom. Sau khi chuẩn bị đất sẽ tiến hành cắm trụ. Trụ trồng cso thể bằng xi măng cốt sắt hoặc trụ gỗ, trụ gạch. Hiện nay, trụ xi măng được sử dụng phổ biến bởi độ bền và hiệu quả. Trụ xi măng có kích thước cạnh vuông khoảng 12 – 15 cm, chiều cao 1,6 – 2,0 m và chôn sâu khoảng chôn sâu 0,4 – 0,5 m (tuỳ vùng đất), phía trên có 2 – 4 thanh sắt đua ra ngoài dài khoảng 20 – 25 cm,  bẻ cong theo 4 hướng để làm giá đỡ cho cành thanh long phát triển.

4.2. Thời vụ trồng cây thanh long.

Cây thanh long thường được trồng vào khoảng tháng 10, tháng 11 dương lịch. Tuy nhiên, với những vùng thiếu nước tưới thì nên trồng vào đầu mùa mưa khoảng tháng 5, tháng 6 dương lịch. Bà con nông dân phải chuẩn bị hom giống trước đó để đến đúng thời vụ, cây ra hoa và kết quả cho năng suất cao nhất.

4.3. Chuẩn bị hom giống

Thanh long được trồng bằng cành chứ không phải hạt giống như một số loại cây ăn quả khác. Người nông dân cần chọn những cành giống đạt tiêu chuẩn từ 1 -2 năm tuổi, dài từ 50 70cm, hom mập, có màu xanh đậm, hôm không bị sâu bệnh, các mắt chùm gai tốt có khả năng nảy mầm. Sau khi chọn hom xong đúng tiêu chuẩn, hom sẽ được dựng nơi thoáng mát, trên nền đất khô ráo. Khoảng 10 – 15 ngày, những hom khoẻ mạnh sẽ bắt đầu có rễ và có thể mang đi trồng.

4.4. Mật độ, khoảng cách và cách đặt hom giống

Thanh long là giống cây ưa sáng, cần nhiều ánh sáng nên khi trồng mật độ thưa sẽ mang lại hiệu quả năng suất cao. Theo những tài liệu nông nghiệp, mật độ thanh long từ 900 – 1000 trụ/ha, mỗi cây cách nhau 3 – 3,5m; mỗi hàng cách nhau 3 – 3,5m là đảm bảo tiêu chuẩn. Người nông dân có thể đi lại thoải mái để chăm sóc và cây thanh long cũng phát triển tốt nhất.

Mật độ và khoảng cách trồng cây thanh long - kỹ thuật trồng thanh long.
Mật độ và khoảng cách trồng cây thanh long – kỹ thuật trồng thanh long.

Cách đặt hom giống thanh long cũng khá đơn giản. Khi hom có rễ thì tiến hành đặt 4 hom quanh 4 phía của trục, cao hoan mặt đất khoảng 0,5 cm tránh bị thối rễ. Sau đó, áp phần phảng của hom vào trụ để rễ bám nhanh vào trụ. Dùng dây nilon hoặc dây vải buộc nhẹ hom vào trụ tránh bị rơi, tuột khỏi trụ. Cuối cùng, tưới nước lên hom và dùng rơm hoặc cỏ khô để giữ ẩm cho gốc.

4.5. Chăm sóc và bón phân cho cây thanh long

Bón phân cho cây thanh long sẽ trải qua 2 giai đoạn: giai đoạn kiến thiết từ khi trồng tới khi cây 2 năm tuổi và giai đoạn kinh doanh:

Giai đoạn kiến thiết

Bón phân trong 2 năm đầu, chủ yếu là các loại phân hữu cơ hoai mục để tăng chất dinh dưỡng cho cây. Ngoài ra, có thể kết hợp phân hữu cơ vi sinh thay phân chuồng ủ với liều lượng khoảng 1 – 2kg/trụ. Giai đoạn này có thể sử dụng phân hoá học với định kỳ 1 tháng/lần để bổ sung vi chất cho cây. Khi bón, rải phân xung quanh gốc, cách gốc khoảng 20 – 40cm rồi dùng rơm để ủ lên, tưới nước giữ ẩm.

Giai đoạn kinh doanh

Bón phân hữu cơ 2 lần vào đầu mùa mưa và cuối mùa mưa với lượng khoảng 20 -30kg phân hữu cơ + 0,5kg supe lân//trụ. Có thẻ kết hợp phân hữu cơ vi sinh thay thế phân chuồng với liều lượng khoảng 3 -5kg/trụ. Phân hoá học NPK được sử dụng trong giai đoạn ra hoa theo tỷ lệ 1:2:2 hoặc 1:3:2. Giai đoạn nuôi nụ và quả dùng phân NPK với tỷ lệ 3:1:2; 2:1:2; 2:1:3 hoặc 1:1:1. Trong giai đoạn này có thể thêm chất điều hoà sinh trưởng GA3, NAA khi có nụ và sau khi thụ phấn.

4.6. Phòng trừ sâu bệnh

Ở Việt Nam, một số côn trùng và sâu hại cho cây thanh long bao gồm:

  • Kiến: cắn đục hom, cành non, tai lá, hại vỏ trái làm mất giá trị của sản phẩm. Trong trường hợp này có thể dùng Basudin 10H rải quanh gốc cây và Basudin 50ND Supracide xịt lên cành bị hại.
  • Rầy mềm: thường trích những vết nhỏ trên hoa và trái thanh long làm mất màu đỏ tự nhiên, mất giá trị thương phẩm. Cần phun Lannate, Cyrux… theo nồng độ trên nhãn thuốc để diệt rầy.
  • Ruồi đục trái: làm hỏng trái, mất năng suất. Đối với ường hợp này, có thể dùng thuốc bẫy ruồi như Vizubon với mật độ đặt 3-5 bẫy/1.000 trụ và đặt rải rác trong vườn.
  • Bệnh thối đầu cành: Bệnh chủ yếu do nấm Alternaria gây ra, làm thối ngọn cây, có thể gây chết cây. Lúc này, cần dùng Rovral 2 phun liên tiếp, mỗi lần cách nhau 1 tuần để mang lại hiệu quả cao nhất.
  • Bệnh đốm nâu thân cành: Bệnh do nấm Gloeosporium agaves gây ra, tạo những đốm tròn như mắt cua trên cành.
  • Bệnh nám cành: Bệnh do nấm Marssonina agaves gây hại làm xuất hiện các lớp màng mỏng màu xám và nhám trên cành.
Bệnh thối đầu cành cây thanh long - kỹ thuật trồng cây thanh long.
Bệnh thối đầu cành cây thanh long – kỹ thuật trồng cây thanh long.

4.7. Thu hoạch thanh long

Tùy theo trị trường có thể thu hoạch quả thanh long từ 29-31 ngày sau khi hoa thanh long nở.

>> Bạn có thể tìm hiểu thêm về kỹ thuật trồng thanh long ruột đỏ tại đây.

Cây thanh long là một trong những cây ăn quả mang lại lợi ích kinh tế lớn cho các tỉnh Bình Thuận, Long An… của nước ta. Với những giá trị mà nó mang lại thì người nông dân cần nắm vững những thông tin về loại cây này để chăm sóc tốt nhất đảm bảo năng suất cao. Bạn có thể tham khảo bài viết trên để có những kiến thức cần thiết nhất trong việc trồng cây thanh long.

Mời các bạn tham khảo thêm về các sản phẩm khác của Thanh Long Thành Mỹ tại đây!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button